Effecten behoren tot de krachtigste hulpmiddelen van een DJ, maar worden ook vaak verkeerd gebruikt. Als ze goed worden gedoseerd, zorgen ze voor een naadloze overgang of creëren ze een hoogtepunt. Als ze verkeerd worden gedoseerd, vermoeien ze het oor en zorgen ze voor een rommelig geluid. Hier volgen de basisprincipes van de drie essentiële effectcategorieën: reverb, delay en effecten op stems.
Hoe werkt een effect?
Zowel in Serato DJ Pro als op de Pioneer DJ-draaitafels wordt een effect bijna altijd ingesteld met drie parameters:
- De balans (dry/wet of level/depth): de verhouding tussen het bewerkte geluid en het originele geluid.
- Het ritme (beats): de duur van het effect, afgestemd op het tempo van het nummer (1/2 maat, 1 maat, 2 maten…).
- Het kanaal: op welk nummer het effect wordt toegepast, of op de master.
De gouden regel: een effect moet je voorbereiden voordat je het hoort. Kies het effect en stel het in terwijl de sterkte op nul staat, en voer het vervolgens op het juiste moment op.
Reverb: ruimte creëren
De reverb simuleert de natuurlijke echo van een ruimte. Het geeft het geluid diepte en volume.
Wanneer moet je het gebruiken?
- Aan het einde van een gezongen zin, om een overgang wat zachter te maken.
- Tijdens een break, om de ruimte te vergroten voordat de beat terugkeert.
- Aan het einde van een nummer: een reverb die langzaam sterker wordt terwijl je het volume zachter zet, zorgt voor een elegante uitklank.
De valstrik
Te veel nagalm, die te lang aanhoudt, zorgt ervoor dat het geluid vaag en ver weg klinkt. In de Latinmuziek, waar de percussie helder moet blijven, moet je het slechts kortstondig gebruiken.
De delay (echo): ritmisch herhalen
De delay herhaalt het geluid met regelmatige tussenpozen, afgestemd op het tempo. Dit is het handigste effect voor overgangen.
Wanneer moet je het gebruiken?
- De ‘echo out ’: zet de echo aan op de laatste zin van een nummer, stop het nummer en laat de herhalingen uitdoven terwijl het volgende nummer begint. Dit is de ideale oplossing tussen twee stijlen met onverenigbare tempo’s, zoals een bachata en een reggaeton.
- De echo van een stem: het herhalen van een krachtig woord of een „hey“ van de zanger zorgt voor een moment van spanning vóór een drop.
De tijd goed instellen
Een delay van 1 tel of een halve maat klinkt ritmisch en natuurlijk. Een delay die niet op het tempo is afgestemd, klinkt als een fout.
De effecten op stems: de nieuwe generatie
Met Serato Stems, dat in Serato DJ Pro is geïntegreerd, kun je de zang, de melodie, de bas en de drums uit een nummer isoleren. De effecten worden dan veel nauwkeuriger:
- Alleen echo op de zang: de zang sterft weg in de echo, terwijl de instrumentale begeleiding netjes doorgaat.
- Alleen de echo op de instrumentale versie: de instrumentale begeleiding verdwijnt en de zang blijft even alleen over.
- De braker op de instrumentale track: de instrumentale track vertraagt tot hij stilvalt, net als bij een vinylplaat, terwijl de zang ongewijzigd blijft.
- De echo op de drum: de drum valt weg en laat alleen de melodie over.
Op compatibele controllers en mengtafels van Pioneer DJ kunnen de effecten van de mixer (Sound Color FX en Beat FX) ook worden gecombineerd met de stems, zodat ze slechts op een deel van het nummer worden toegepast. Lees voor meer geavanceerde toepassingen het artikel ‘Effecten en stems gebruiken in een set met verschillende genres’.
De vijf regels voor een goed gebruik van effecten
- Een effect moet een reden hebben: overgang, spanning, verrassing. Nooit uit reflex.
- Stem alles af op het tempo: controleer of de BPM van het nummer correct is geanalyseerd.
- Bouw het effect geleidelijk op: laat het effect zachtjes toenemen en laat het netjes uitfaden.
- Eén effect tegelijk: als je reverb, delay en filter tegelijkertijd op elkaar stapelt, krijg je al snel een rommelig geluid.
- Let op het volume: sommige effecten verhogen het geluidsniveau. Houd je VU-meters goed in de gaten.
Veelgestelde vragen
Welk effect moet je als eerste leren?
De echo out. Dit is het handigste effect voor dagelijks gebruik, vooral voor een DJ die verschillende stijlen met verschillende tempo’s mixt.
De effecten van de software of die van de tafel?
Beide werken. De effecten van de draaitafel zijn tijdens live-optredens vaak sneller beschikbaar, terwijl die van Serato DJ Pro meer keuze bieden en effecten op stems ondersteunen.
Om ’s avonds naar te luisteren
Bekijk deze effecten in actie tijdens mijn komende avonden, of beleef mijn avonden nog eens via foto’s.
